donderdag 27 november 2008

Als de verpakking belangrijker is dan de inhoud


Terwijl ik met zijn moeder sta te praten, grijpt de tien-jarige Takunda naar de doos met winegums die ik in mijn handen heb. In een land als Zimbabwe, waar mensen de grootste moeite moeten doen om eten te bemachtigen, zijn winegums een grote luxe. De grijpgrage handen zijn dan ook geen wonder. Maar er is meer aan de hand. Na nog twee winegums stelt zijn moeder voor dat het de jongen misschien om de doos te doen is. En ja hoor: ik heb nog nooit een kind zo uit zijn dak zien gaan van een lege doos.

Takunda is dan ook geen ‘doorsnee’ jongen: hij kan niet praten en niet lopen. Als zijn moeder tegen hem praat ziet ze aan zijn ogen of hij haar begrijpt of niet. In de stad is een school voor gehandicapte kinderen. Toch gaat Takunda daar niet naartoe en is het zijn moeder die hem met behulp van plaatjes en verhalen het een en ander probeert te leren. Takunda kwalificeert zich niet voor de school, omdat hij onder andere niet in staat is om zelfstandig naar de wc te gaan en omdat er geen personeel is dat zijn rolstoel kan duwen…
Zo nu en dan krijgt Takunda fysiotherapie. In de (lange) tijd tussen twee sessis probeert zijn moeder zoveel mogelijk met hem te oefenen. Hij kan nu zelfstandig staan en misschien dat hij op een dag, als zijn botten sterk genoeg zijn, zal kunnen lopen. Nu beweegt hij zich in en rond het huis nog kruipend voort.

Takunda is gezond geboren. De problemen begonnen toen hij een jaar en vier maanden oud was. Een combinatie van malaria, pneumonia en meningitis hebben een gezonde jongen veranderd in een jongen die meer aandacht en speciale zorg nodig heeft. Zijn moeder werkte in die tijd als naaister en besloot ontslag te nemen om voor haar zoon te kunnen zorgen. Dit, en het feit dat de jongen medicijnen en speciaal en duurder eten nodig heeft, drukken zwaar op de financiele situatie van het gezin. Takunda zijn vader besloot daarom acht jaar geleden om zijn vrouw en kind in de steek te laten. Hij is nu hertrouwd en heeft een baan.

Takunda zijn moeder daarentegen, doet nu in haar eentje haar uiterste best om de eindjes aan elkaar te knopen en om voor haar zoon te zorgen. Voor dag en dauw gaat ze op pad om brandhout te verzamelen. Als Takunda wakker wordt neemt ze hem mee naar de kant van de weg waar ze het brandhout verkoopt. Daarnaast neemt ze alle werk dat ze kan krijgen met beide handen aan. Zo gebeurt het dat ze Takunda op haar rug bindt om een dag op het veld te gaan werken. Maar zelfs met al het harde werken lukt het niet altijd om de eindjes aan elkaar te knopen en moet ze alsnog geld lenen.

Een deel van het verdiende geld wordt besteed aan de huur voor het ‘huis’. Het huis is een hutje van planken van drie bij drie meter. De helft van het huis is gevuld met bed en in de andere helft staat een tafeltje met wat kookgerei en eten. De kleerhangers die aan een plank hangen zijn zo goed als leeg. Een bordje met de tekst ‘home sweet home’ hangt naast de deur: hoewel het huis amper een huis te noemen is, is het voor Takunda en zijn moer hun thuis.

Takunda is anders dan de andere kinderen. Voor de buren, maar soms ook voor zijn moeder, is dat moeilijk te accepteren. De buren negeerden Takunda in het begin en verboden hun kinderen om met hem te spelen. Gelukkig is de houding van de buren in de loop van de tijd wat verbeterd. Toch heeft Takunda geen vriendjes en vriendinnetjes, omdat hij niet begrijpt hoe hij contact kan maken met anderen.

In Zimbabwe zijn mensen niet verzekerd tegen situaties als die van Takunda en zijn moeder: mensen zijn op zichzelf aangewezen. Takunda en zijn moeder hebben geluk dat ze dichtbij ‘Victory Tabernacle’wonen. Dorcas ondersteunt deze partnerorganizatie met geld, kennis en training. Op het moment is de partner bezig vaardigheidstrainingen op te zetten waarmee mensen in de gemeenschap op lange termijn een inkomen kunnen verdienen. Eén van de trainingen is om vrouwen te leren naaien. Na de cursus kunnen de vrouwen gebruik blijven maken van de naaimachines zodat ze met naaien hun brood kunnen verdienen. Deze activiteit is bedoeld voor vrouwen zoals de moeder van Takunda. Op die manier brengt Victory Tabernacle een lichtpuntje in een, op het eerste gezicht, uitzichtloze situatie.

0 reacties: